Boekbespreking
Mieke van Hooft,
Woedend zwart
Haarlem, Uitgeverij Holland, 2008; ISBN
978-90-251-1049-9
Mieke van Hooft is een schrijfster die tot nu toe vooral kinderboeken heeft geschreven. Zij is onder meer de auteur van het verfilmde boek
De tasjesdief en ze heeft in 2007 nog een eremedaille van de Nederlandse Kinderjury gekregen.
In haar nieuwe boek Woedend Zwart behandelt ze het actuele onderwerp van de 'pedofilie'. Ze doet dit in de vorm van een levendig, goed leesbaar verhaal waarin kinderen zich gemakkelijk kunnen verplaatsen. Achter in het boek is het nummer van de kindertelefoon opgenomen.
De ik-persoon is een gevoelige 11-jarige jongen uit groep 7, Tom Hoogstraten, die erg gesteld is op zijn aardige meester Willem van Hout. Hij heeft hem zelfs genomineerd voor de titel 'Meester van de Maand'. Tom is een dromerige en verlegen jongen en heeft als voornaamste hobby het beschilderen van meubels. Verder is hij heimelijk verliefd op een meisje uit zijn klas.
Op school lijkt het wat minder te gaan met rekenen en meester Willem biedt aan hem daar buiten schooltijd bij te helpen. Als Tom op dit aanbod ingaat blijkt zijn meester zelf ook te schilderen, voornamelijk naakten van jonge jongens zoals hij.
Tom komt er op den duur achter dat hij zelf ook reeds bloot geschilderd is door zijn meester. Wanneer hij hiertegen protesteert en het huis van de onderwijzer wil verlaten, ontstaat er de volgende situatie (blz. 93):
“Hij greep me vast. 'Blijf bij me. Alsjeblieft, blijf nog even!' Hij trok me tegen zich aan. Zijn handen waren ineens overal. Ze waren groot en hard en gleden over mijn billen, mijn benen en tussen mijn benen. 'Néé!' Ik gilde en duwde hem van me af met alle kracht die ik in me had.”
En even later (blz. 94):
“Dit blijft tussen ons. Heb je dat heel goed begrepen? Eén woord hierover naar een ander toe en je zult er gruwelijk spijt van krijgen. Heb je dat gehoord?”
De onderwijzer blijkt eerder al een klasgenoot van hem, Spook, seksueel te hebben misbruikt. Zelfs met de rekenachterstand van Tom blijkt het mee te vallen; meester Willem heeft expres een heleboel opgaven teveel fout gerekend. De kleur zwart uit de titel verwijst naar de zwarte verf die Tom gebruikt om bij wijze van wraakactie de woning van zijn meester te bekladden.
De meester wordt ontslagen, hij krijgt gevangenisstraf (ook vanwege kinderporno die men in zijn woning aantreft) en hij verhuist uiteindelijk naar een andere plaats.
Ik denk dat dit boek vooral een uiting is van de tijdgeest, maar het zal de negatieve beeldvorming rond pedofilie onder lezende kinderen waarschijnlijk nog verder versterken. De pedofiel in dit verhaal, meester Willem, manipuleert kinderen voor zijn seksuele behoeften. Zijn vriendelijkheid en behulpzaamheid zijn maar schijn. Hij ziet niet in dat seksuele handelingen per definitie een inbreuk betekenen op de onschuldige kinderwereld. Of zoals Tom het formuleert: “dat seks bij grote mensen hoort en niet bij kinderen. Dat hij mij en Spook nooit had mogen strelen of zoenen.”(blz. 125)
Je zou bijna denken dat Theo Sandfort en diens collega's nooit iets gepubliceerd hebben over vrijwillige relaties van kinderen met volwassenen. Zelfs het soort erotiek dat bij uitstek intrinsiek bij de kinderwereld hoort, zoals strelen en zoenen, wordt blijkens het zojuist genoemde citaat - zodra er een volwassene in het spel is - in dit boek gelijkgesteld aan misbruik, en bovendien geassocieerd met misleiding en dwang.
Natuurlijk is het zeker belangrijk dat misbruik van de kant van onderwijzers en leraren aan de kaak wordt gesteld, maar met een beetje meer research was
Woedend Zwart wellicht toch een wat genuanceerder boek geworden.
Titus Rivas
[ Start ] [ Omhoog ]
|